W 2026 i 2027 roku kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie. Powiązana z nią kwota zmniejszająca podatek to 3 600 zł rocznie, czyli maksymalnie 300 zł miesięcznie. Z obu wartości korzystają podatnicy rozliczający dochody według skali podatkowej.
Najważniejsze kwoty w 2026 i 2027 roku
| Parametr | Wartość | Co oznacza? |
|---|---|---|
| Kwota wolna od podatku | 30 000 zł rocznie | Dochód do tej wysokości jest opodatkowany stawką 0% w skali podatkowej. |
| Kwota zmniejszająca podatek | 3 600 zł rocznie | Roczna kwota obniżająca podatek obliczony według skali. |
| Miesięczne pomniejszenie zaliczki | 300 zł | 1/12 kwoty zmniejszającej, stosowana przez płatnika w trakcie roku. |
Kwota wolna dotyczy dochodu, a nie przychodu. Dochód jest ustalany po pomniejszeniu przychodu między innymi o koszty jego uzyskania. Sama kwota wolna nie oznacza też, że podatnik nie musi złożyć zeznania rocznego.
Kwota wolna a kwota zmniejszająca podatek – czym się różnią?
Kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek są ze sobą powiązane, ale oznaczają co innego. Pierwsza określa część dochodu, od której podatek wynosi 0 zł. Druga służy do obniżenia wyliczonego podatku albo miesięcznej zaliczki pobieranej przez płatnika.
| Pojęcie | Wartość roczna | Funkcja |
|---|---|---|
| Kwota wolna od podatku | 30 000 zł | Wyznacza dochód nieobjęty podatkiem w ramach skali podatkowej. |
| Kwota zmniejszająca podatek | 3 600 zł | Pomniejsza podatek wynikający z obliczeń rocznych. |
| Kwota miesięczna | 300 zł | Obniża miesięczną zaliczkę na PIT, jeśli płatnik stosuje PIT-2. |
Relacja między wartościami wynika ze stawki 12% obowiązującej w pierwszym przedziale skali podatkowej: 30 000 zł × 12% = 3 600 zł. Podzielenie tej kwoty przez 12 miesięcy daje 300 zł miesięcznie.
Do dochodu w wysokości 120 000 zł stosuje się stawkę 12% pomniejszoną o 3 600 zł. Nadwyżka ponad 120 000 zł jest opodatkowana stawką 32%. Wcześniej zastosowane pomniejszenia nie przepadają, ale kwota zmniejszająca nie obniża ponownie podatku od nadwyżki ponad pierwszy próg.
Kto może korzystać z kwoty wolnej?
Kwota wolna działa wyłącznie przy opodatkowaniu według skali podatkowej, czyli na zasadach ogólnych. Najczęściej rozlicza się ją w zeznaniu PIT-37 albo PIT-36.
| Forma opodatkowania lub formularz | Czy przysługuje kwota wolna? | Przykład |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | Tak | Dochody wykazywane w PIT-37 lub PIT-36. |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Nie | PIT-28. |
| Podatek liniowy | Nie | PIT-36L. |
| Kapitały pieniężne i sprzedaż nieruchomości | Nie | PIT-38 i PIT-39. |
O prawie do kwoty wolnej decyduje forma opodatkowania konkretnego dochodu. Nie należy mylić jej z ulgą dla młodych, która jest odrębnym zwolnieniem i obejmuje wybrane przychody osób przed ukończeniem 26. roku życia do limitu 85 528 zł.
Jak działa PIT-2?
PIT-2 jest oświadczeniem składanym płatnikowi, na przykład pracodawcy lub zleceniodawcy. Pozwala mu pomniejszać miesięczną zaliczkę na podatek o część kwoty zmniejszającej. Przy jednym płatniku może to być pełne 300 zł miesięcznie.
Oświadczenie może dotyczyć między innymi wynagrodzenia z umowy o pracę, umowy zlecenia i umowy o dzieło, jeżeli przychód jest rozliczany według skali. Kwotę można podzielić między maksymalnie trzech płatników. W takim przypadku miesięczne pomniejszenie może wynosić:
- 300 zł u jednego płatnika, czyli 1/12 kwoty zmniejszającej.
- 150 zł u każdego z dwóch płatników, czyli po 1/24.
- 100 zł u każdego z trzech płatników, czyli po 1/36.
- Łączne pomniejszenie u wszystkich płatników nie może przekroczyć 300 zł miesięcznie.
Podatnik sam pilnuje, aby suma wskazana w oświadczeniach nie przekroczyła miesięcznego limitu. Przy kilku umowach z tym samym podmiotem trzeba sprawdzić, czy zaliczki są pobierane odrębnie, ponieważ może to wpływać na sposób złożenia oświadczenia.
Jeżeli chcesz korzystać z kwoty zmniejszającej w trakcie roku, sprawdź przede wszystkim:
- czy dany przychód jest opodatkowany według skali podatkowej,
- ilu płatników pobiera od Ciebie zaliczki,
- jaką część kwoty zmniejszającej wskazano u każdego płatnika,
- czy łączna kwota miesięcznych pomniejszeń nie przekracza 300 zł.
Co zrobić, gdy płatnik nie uwzględnił kwoty zmniejszającej?
Brak złożonego PIT-2 albo nieuwzględnienie oświadczenia przez płatnika nie oznacza utraty prawa do kwoty zmniejszającej. W takiej sytuacji zaliczki w trakcie roku mogą być wyższe, ale podatek zostanie rozliczony w zeznaniu rocznym.
- Złóż PIT-2 płatnikowi, jeśli chcesz, aby pomniejszał zaliczki w kolejnych miesiącach.
- Sprawdź, czy w rocznym zeznaniu wykazano wszystkie dochody opodatkowane według skali.
- Porównaj podatek należny z pobranymi zaliczkami.
- Jeżeli pobrano za dużo, nadpłata zostanie uwzględniona w rozliczeniu rocznym i może podlegać zwrotowi.
Kwota wolna nie zwalnia z obowiązku złożenia PIT. Jeśli przepisy wymagają złożenia zeznania, należy je przekazać urzędowi skarbowemu także wtedy, gdy po zastosowaniu kwoty wolnej podatek wynosi 0 zł.
Co zapamiętać?
Kwota wolna w 2026 i 2027 roku to 30 000 zł, a kwota zmniejszająca podatek wynosi 300 zł miesięcznie lub 3 600 zł rocznie. Mechanizmy te dotyczą skali podatkowej, nie ryczałtu ani podatku liniowego. Jeśli kwota zmniejszająca nie została zastosowana przy wypłatach, można ją rozliczyć w zeznaniu rocznym.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
