W polskim systemie prawnym nie ma świadczenia o nazwie „emerytura socjalna”. Chodzi o rentę socjalną, która od 1 marca 2025 r. wynosi 1878,91 zł brutto, czyli 1709,81 zł netto.
Ile wynosi renta socjalna?
Renta socjalna jest wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobom pełnoletnim, u których stwierdzono całkowitą niezdolność do pracy, jeżeli naruszenie sprawności organizmu powstało przed ukończeniem 18. roku życia albo w trakcie nauki, przed ukończeniem 25 lat. Do przyznania świadczenia nie jest wymagany staż pracy.
Świadczenie jest finansowane z budżetu państwa i podlega corocznej waloryzacji przeprowadzanej 1 marca.
Kwota renty i limity dorabiania
Poniższe wartości obowiązują od 1 marca 2025 r. Limity przychodu dotyczą osób, które podejmują pracę lub uzyskują przychody wpływające na prawo do świadczenia:
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Renta socjalna brutto | 1878,91 zł |
| Renta socjalna netto | 1709,81 zł |
| Próg 70% przeciętnego wynagrodzenia | 5934,10 zł brutto |
| Próg 130% przeciętnego wynagrodzenia | 11 020,40 zł brutto |
Przychód do wysokości 5934,10 zł brutto miesięcznie nie powoduje zmniejszenia renty. Po przekroczeniu tego progu ZUS może zmniejszyć wypłatę, a przekroczenie 11 020,40 zł brutto może skutkować jej zawieszeniem.
Kto może otrzymać rentę socjalną?
Prawo do świadczenia może uzyskać osoba, która spełnia łącznie najważniejsze warunki:
- jest pełnoletnia
- została uznana przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską ZUS za całkowicie niezdolną do pracy
- naruszenie sprawności organizmu powstało przed ukończeniem 18. roku życia
- naruszenie powstało w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej przed ukończeniem 25. roku życia albo podczas kształcenia doktorskiego
Renta może zostać przyznana na stałe, gdy całkowita niezdolność do pracy jest trwała, albo na czas określony, gdy ma charakter okresowy. Wniosek składa się do ZUS wraz z dokumentami potwierdzającymi stan zdrowia, w tym zaświadczeniem OL-9.
Kiedy renta socjalna nie przysługuje?
Świadczenie może być wykluczone w kilku sytuacjach. Najważniejsze z nich to:
- ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy
- pobieranie świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
- pobieranie świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej
- posiadanie lub użytkowanie nieruchomości rolnej przekraczającej 5 ha przeliczeniowych
- tymczasowe aresztowanie lub odbywanie kary pozbawienia wolności
Renta socjalna może być łączona z rentą rodzinną, ale obowiązuje limit łącznej wysokości świadczeń. Jeżeli zostanie przekroczony, ZUS może zmniejszyć rentę socjalną albo odmówić jej wypłaty.
Osoba, która podejmuje pracę, powinna niezwłocznie poinformować o tym ZUS. Po zakończeniu roku należy przekazać informacje o uzyskanych przychodach, nie później niż do końca lutego następnego roku. Przekroczenie limitów może wpłynąć na wysokość świadczenia.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
