Czy ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe?

Tak, ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe dla większości osób objętych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi w ZUS. Nie można z niego zrezygnować ani wybrać go dobrowolnie. Składkę za pracownika w całości finansuje pracodawca.

Jaka jest podstawa prawna ubezpieczenia wypadkowego?

Obowiązek wynika z art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis obejmuje ubezpieczeniem wypadkowym osoby, które podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zgłoszenie następuje automatycznie wraz z objęciem tymi ubezpieczeniami, bez składania przez pracownika osobnego wniosku.

Ubezpieczenie wypadkowe jest częścią publicznego systemu ubezpieczeń społecznych. Nie należy mylić go z prywatną polisą od następstw nieszczęśliwych wypadków, czyli NNW.

Najważniejsze zasady:

Płatnik składki – pracodawca lub inny płatnik składek.
Charakter ubezpieczenia – obowiązkowy, jeśli dana osoba podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Finansowanie – składkę wypadkową pracodawca pokrywa w całości z własnych środków.
Rezygnacja – pracownik nie może sam zrezygnować z tego ubezpieczenia.

Kto nie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu?

Art. 12 ust. 2 ustawy przewiduje wyjątki. Oznacza to, że samo podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym nie zawsze wystarcza do objęcia ubezpieczeniem wypadkowym. Ustawodawca wyłączył między innymi osoby, które w danym okresie nie wykonują pracy albo pobierają określone świadczenia.

Grupa osób	Status lub przyczyna wyłączenia
Bezrobotni pobierający zasiłek lub świadczenie integracyjne	Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu z tego tytułu.
Osoby na urlopie wychowawczym	Są wyłączone w okresie korzystania z urlopu.
Osoby pobierające zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego	Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu w czasie pobierania świadczenia.
Członkowie rad nadzorczych pobierający wynagrodzenie	Ustawa wyłącza ich z ubezpieczenia wypadkowego.
Żołnierze niezawodowi w czynnej służbie	Wyłączenie nie obejmuje żołnierzy pełniących służbę kandydacką.
Osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem	Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu na zasadach wskazanych w ustawie.
Osoby objęte dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi	Dobrowolne ubezpieczenia na podstawie art. 7 ustawy nie powodują objęcia ubezpieczeniem wypadkowym.

Przewiń tabelę w bok →

Do katalogu wyłączeń należą także osoby wykonujące pracę nakładczą, posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz osoby pobierające niektóre świadczenia socjalne, świadczenie szkoleniowe albo świadczenia związane z przekwalifikowaniem zawodowym. W razie wątpliwości znaczenie ma konkretny tytuł do ubezpieczeń i rodzaj pobieranego świadczenia.

Co zapewnia ubezpieczenie wypadkowe?

Ubezpieczenie chroni w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, jeżeli zdarzenie spełnia warunki określone w przepisach. W zależności od skutków zdarzenia ubezpieczony może otrzymać między innymi:

zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy wymiaru, należny od pierwszego dnia niezdolności do pracy,
świadczenie rehabilitacyjne, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy,
jednorazowe odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu.

Świadczenia mogą obejmować także inne formy pomocy przewidziane w przepisach, zależnie od rodzaju zdarzenia i jego następstw. Prywatne NNW jest dobrowolnym uzupełnieniem. Zwykle może obejmować wypadki także poza pracą, zgodnie z zakresem wybranej umowy i jej ogólnymi warunkami.

W skrócie: ubezpieczenie wypadkowe w ZUS jest obowiązkowe, gdy wynika z danego tytułu do ubezpieczeń społecznych, a składkę za pracownika finansuje pracodawca. Wyjątki określa art. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Artykuł nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W przypadku nietypowego tytułu do ubezpieczeń lub zbiegu kilku tytułów warto sprawdzić aktualne przepisy albo skonsultować sytuację z ZUS.