W 2026 roku dobrowolna składka chorobowa wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Przy minimalnej podstawie pełnego ZUS jest to 138,47 zł miesięcznie, a przy minimalnej podstawie preferencyjnego ZUS – 35,32 zł miesięcznie.
Dobrowolna składka chorobowa w 2026 roku
Kwota zależy od podstawy, od której rozliczane są składki na ubezpieczenia społeczne. Sama stopa procentowa jest stała i wynosi 2,45%. Poniższe wartości dotyczą pełnego miesiąca podlegania ubezpieczeniom oraz niepomniejszonej podstawy wymiaru.
Wysokość składki według podstawy wymiaru
| Rodzaj podstawy | Podstawa wymiaru (zł) | Składka chorobowa (2,45%) |
|---|---|---|
| Pełny ZUS | 5 652,00 | 138,47 zł |
| Preferencyjny ZUS | 1 441,80 | 35,32 zł |
| Podstawa zadeklarowana wyższa od minimum | zależna od ubezpieczonego | 2,45% podstawy |
Kwota 138,47 zł dotyczy przedsiębiorcy rozliczającego składki od minimalnej podstawy dla pełnego ZUS. Kwota 35,32 zł odnosi się do minimalnej podstawy preferencyjnej, stosowanej przez przedsiębiorców spełniających warunki do opłacania niższych składek społecznych.
Od czego zależy wysokość składki?
Składkę oblicza się według prostego wzoru: podstawa wymiaru × 2,45%. Zmienna jest więc podstawa, a nie stawka procentowa. Osoba podlegająca dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu może zadeklarować podstawę wyższą od minimum, co zwiększy miesięczną składkę.
Przy pełnym ZUS minimalna podstawa w 2026 roku wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, czyli 5 652 zł. Przy preferencyjnym ZUS podstawa nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku daje to 1 441,80 zł.
Podstawa dobrowolnej składki chorobowej ma także górne ograniczenie. W 2026 roku nie może przekroczyć 23 550 zł miesięcznie, czyli 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia wynoszącego 9 420 zł. Maksymalna składka przy tej podstawie wyniosłaby 576,98 zł miesięcznie.
Preferencyjna podstawa nie dotyczy wyłącznie składki chorobowej. Wpływa również na wysokość potencjalnych świadczeń, dlatego niższy koszt oznacza zwykle także niższą podstawę ich ustalania. Mały ZUS plus rządzi się odrębnymi zasadami, ponieważ podstawa zależy tam od dochodu z działalności. Nie musi więc odpowiadać kwocie 1 441,80 zł.
Jak zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego?
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie powstaje automatycznie. Możesz do niego przystąpić, jeżeli z danego tytułu obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Dotyczy to między innymi przedsiębiorców oraz części osób wykonujących umowę zlecenia.
Zgłoszenie przebiega w następujących krokach:
- Sprawdź tytuł ubezpieczenia – ustal, czy z działalności lub umowy zlecenia podlegasz obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
- Wypełnij formularz ZUS ZUA – zaznacz w nim dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz wskaż datę przystąpienia.
- Złóż dokument w ZUS – zgłoszenie może przekazać ubezpieczony albo płatnik składek, na przykład zleceniodawca.
- Dopilnuj terminu 7 dni – dokument należy złożyć w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, aby ubezpieczenie mogło rozpocząć się od tego dnia.
Jeżeli zgłoszenie zostanie złożone po terminie, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe co do zasady zaczyna obowiązywać nie wcześniej niż od dnia złożenia dokumentu. Nie można dowolnie zgłosić ubezpieczenia z datą wsteczną.
Ubezpieczenie chorobowe a zdrowotne – czym się różnią?
Obie składki są często ujmowane razem w rozliczeniach z ZUS, ale finansują inne rodzaje ochrony.
| Cecha | Ubezpieczenie chorobowe | Ubezpieczenie zdrowotne |
|---|---|---|
| Cel | Wypłata świadczeń pieniężnych w określonych sytuacjach | Finansowanie dostępu do opieki medycznej |
| Przykładowe uprawnienie | Zasiłek chorobowy, opiekuńczy lub macierzyński | Świadczenia opieki zdrowotnej w ramach NFZ |
| Stawka | 2,45% podstawy wymiaru | Zależna od zasad ustalania podstawy i formy opodatkowania |
Samo opłacanie składki zdrowotnej nie daje prawa do zasiłku chorobowego. Do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego potrzebne jest podleganie temu ubezpieczeniu oraz spełnienie warunków przewidzianych dla konkretnego świadczenia.
Ekspert radzi – ciągłość ma znaczenie
Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym prawo do zasiłku chorobowego powstaje zwykle po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. To okres wyczekiwania dotyczący między innymi przedsiębiorców i zleceniobiorców. Ustawa przewiduje wyjątki, dlatego w szczególnej sytuacji trzeba sprawdzić, czy mają zastosowanie.
Znaczenie ma także terminowe rozliczanie składek i prawidłowe zgłoszenia. Ubezpieczenie może ustać między innymi po wyrejestrowaniu na formularzu ZUS ZWUA, utracie tytułu do ubezpieczeń społecznych albo zmianie sytuacji powodującej zbieg tytułów ubezpieczeniowych. Po ponownym zgłoszeniu okres wyczekiwania może być liczony ponownie.
Najkrócej mówiąc, w 2026 roku składka wynosi 2,45% podstawy. Dla minimalnej podstawy pełnego ZUS to 138,47 zł, a dla minimalnej podstawy preferencyjnej – 35,32 zł miesięcznie. Rzeczywistą kwotę można ustalić dopiero po określeniu tytułu ubezpieczenia i podstawy wymiaru.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. W przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń lub wątpliwości dotyczących zgłoszenia skonsultuj sytuację z ZUS albo specjalistą do spraw ubezpieczeń społecznych.
