Jak obliczyć podatek od wynagrodzenia?

Podatek od wynagrodzenia to zaliczka na podatek dochodowy PIT. Aby ją obliczyć, od kwoty brutto odejmij składki społeczne finansowane przez pracownika i koszty uzyskania przychodu, zastosuj stawkę 12% albo 32%, a następnie uwzględnij kwotę zmniejszającą podatek wynikającą z PIT-2.

Od czego zależy podatek od wynagrodzenia?

W przypadku umowy o pracę podstawą obliczeń jest wynagrodzenie brutto, czyli kwota przed potrąceniem składek i podatku. Składki społeczne finansowane przez pracownika pomniejszają tę kwotę, podobnie jak koszty uzyskania przychodu. Dopiero od tak ustalonej podstawy oblicza się zaliczkę na PIT.

Stawka zależy od łącznego dochodu podatnika w roku. Przekroczenie pierwszego progu nie oznacza, że cały dochód zostaje objęty stawką 32%. Wyższa stawka dotyczy tylko nadwyżki ponad 120 000 zł.

Jakie progi podatkowe obowiązują?

Do momentu przekroczenia progu płatnik stosuje stawkę 12%. W miesiącu, w którym dochód narastająco przekroczy 120 000 zł, część podstawy pozostaje opodatkowana stawką 12%, a nadwyżka jest objęta stawką 32%. W kolejnych miesiącach zaliczka od dochodu przekraczającego próg jest obliczana według 32%.

Jak obliczyć zaliczkę na podatek krok po kroku?

Poniższy przykład zakłada wynagrodzenie z umowy o pracę w wysokości 5000 zł brutto, wiek powyżej 26 lat, podstawowe koszty uzyskania przychodu 250 zł i złożony PIT-2. Przyjmujemy też, że pracownik nie korzysta z PPK ani innych szczególnych odliczeń.

1. Oblicz składki społeczne pracownika – z wynagrodzenia brutto potrąca się składkę emerytalną 9,76%, rentową 1,5% i chorobową 2,45%. Łącznie jest to 13,71%. Dla 5000 zł brutto: 5000 zł × 13,71% = 685,50 zł.
2. Ustal koszty uzyskania przychodu – przyjmujemy podstawowe koszty w wysokości 250 zł. Podwyższone koszty wynoszą 300 zł, gdy pracownik mieszka poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, o ile spełnia warunki ich zastosowania.
3. Oblicz podstawę opodatkowania – od brutto odejmij składki społeczne i koszty uzyskania przychodu: 5000 zł – 685,50 zł – 250 zł = 4064,50 zł. Podstawę zaokrągla się do pełnych złotych, więc wynosi 4065 zł.
4. Zastosuj stawkę podatku – zakładamy, że pracownik znajduje się w pierwszym progu: 4065 zł × 12% = 487,80 zł.
5. Uwzględnij PIT-2 – oświadczenie PIT-2 pozwala płatnikowi pomniejszać miesięczną zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek. Przy pełnym zastosowaniu jest to 300 zł miesięcznie: 487,80 zł – 300 zł = 187,80 zł.
6. Zaokrąglij zaliczkę – zaliczkę przekazywaną urzędowi skarbowemu zaokrągla się do pełnych złotych. W przykładzie wynosi ona 188 zł.

Do obliczenia wynagrodzenia netto trzeba jeszcze ustalić składkę zdrowotną. Jej podstawa to 5000 zł – 685,50 zł = 4314,50 zł, a składka wynosi 9% tej kwoty, czyli 388,31 zł. Uproszczona kwota netto wynosi więc: 5000 zł – 685,50 zł – 388,31 zł – 188 zł = 3738,19 zł.

W praktycznej liście płac wynik może się różnić, jeśli występują premie, świadczenia niepieniężne, PPK, potrącenia, zwolnienia podatkowe albo inne umowy. Składki finansowane przez pracodawcę nie pomniejszają wynagrodzenia pracownika i nie należy odejmować ich od kwoty brutto przy tym wyliczeniu.

Kiedy zaliczka na PIT nie jest pobierana?

Niektóre przychody mogą korzystać ze zwolnienia z podatku. Zwolnienie dotyczy PIT, ale nie oznacza automatycznego zwolnienia ze składek ZUS ani składki zdrowotnej. Najczęściej chodzi o następujące sytuacje:

• Ulga dla młodych – obejmuje określone przychody osób, które nie ukończyły 26 lat, do limitu 85 528 zł rocznie.
• Ulga dla rodzin 4+ – dotyczy podatników wychowujących co najmniej czworo dzieci, po spełnieniu ustawowych warunków.
• Ulga na powrót – przysługuje osobom, które przeniosły miejsce zamieszkania do Polski i spełniają warunki ustawowe.
• Ulga dla pracujących seniorów – może objąć osobę w wieku emerytalnym, która nie pobiera emerytury i nadal osiąga przychody z pracy.

Co do zasady łączny limit przychodów objętych tymi zwolnieniami wynosi 85 528 zł rocznie. W przypadku kilku tytułów ulgi limit nie zwiększa się proporcjonalnie.

Jak działa PIT-2?

PIT-2 jest oświadczeniem składanym płatnikowi. Na jego podstawie pracodawca może stosować miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. Pełna kwota wynosi 300 zł miesięcznie, czyli 3600 zł w skali roku. Przy kilku płatnikach można podzielić ją między nich, tak aby łączna kwota stosowana w miesiącu nie przekroczyła 300 zł.

Złożenie PIT-2 zwiększa miesięczne wynagrodzenie netto, ponieważ część kwoty wolnej jest uwzględniana już przy wypłacie. Jeżeli oświadczenie nie zostanie złożone, kwota może zostać rozliczona dopiero w zeznaniu rocznym. Przy wielu źródłach dochodu trzeba pilnować, aby kwota zmniejszająca nie została zastosowana podwójnie, ponieważ może to doprowadzić do dopłaty podatku.

Od brutto do netto – schemat obliczeń

Najważniejsza jest kolejność: najpierw składki społeczne, potem koszty uzyskania przychodu i podstawa opodatkowania, następnie podatek według skali, kwota z PIT-2, składka zdrowotna oraz końcowe zaokrąglenie zaliczki. Przy nietypowych umowach, wielu płatnikach lub autorskich kosztach uzyskania przychodu wynik najlepiej zweryfikować w systemie kadrowo-płacowym albo z księgowym.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.