Podatek PIT sprawdzisz w e-Urzędzie Skarbowym, a składki na ubezpieczenia społeczne – na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. To dwie odrębne ścieżki, ponieważ podatek dochodowy rozlicza urząd skarbowy, natomiast składki emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe obsługuje ZUS.
Jak sprawdzić składki ZUS?
Najszybszym sposobem jest zalogowanie się na konto PUE ZUS. To platforma, na której możesz sprawdzić między innymi informacje o zgłoszeniu do ubezpieczeń, płatniku składek, podstawie wymiaru oraz zapisanych składkach. Do logowania możesz użyć między innymi Profilu Zaufanego, aplikacji mObywatel albo e-dowodu.
Po zalogowaniu przejdź do danych dotyczących ubezpieczonego i konta w ZUS. Porównaj widoczne okresy zatrudnienia oraz podstawy wymiaru składek z umową i dokumentami otrzymywanymi od pracodawcy. Brak danych nie zawsze oznacza celowe działanie. Przyczyną może być opóźnienie, błąd w dokumentach albo pomyłka w numerze PESEL lub danych płatnika.
Jeżeli potrzebujesz formalnego dokumentu, możesz złożyć w ZUS formularz US-7, czyli wniosek o wydanie informacji lub zaświadczenia z konta osoby ubezpieczonej. We wniosku wskaż okres, którego dotyczy zapytanie, oraz – jeśli to możliwe – pracodawcę, podając jego nazwę lub NIP. Możesz poprosić o dane dotyczące:
- okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym,
- przerw w opłacaniu lub wykazywaniu składek,
- podstaw wymiaru składek,
- informacji przekazanych przez pracodawcę do ZUS.
Informację możesz otrzymać elektronicznie przez PUE ZUS, korespondencyjnie albo odebrać w placówce. Alternatywą jest kontakt z infolinią ZUS lub osobista wizyta w oddziale. Forma pisemna bywa najbardziej przydatna, gdy chcesz później udokumentować rozbieżności.
Sprawdzenie składek ma znaczenie nie tylko dla bieżących świadczeń, takich jak zasiłek chorobowy. Dane zapisane na koncie ZUS wpływają także na ustalenie uprawnień emerytalnych i rentowych.
Jak sprawdzić zaliczki na podatek PIT?
Informacje o zaliczkach pobranych przez pracodawcę sprawdzisz w e-Urzędzie Skarbowym, korzystając z usługi Twój e-PIT. Logowanie może odbywać się między innymi przez Profil Zaufany, bankowość elektroniczną, e-dowód, mObywatela albo dane podatkowe.
Po wejściu do usługi wybierz sekcję z danymi źródłowymi. Znajdziesz tam informacje przekazane administracji skarbowej przez płatnika, w tym dane potrzebne do rocznego rozliczenia PIT oraz wykazane przychody i pobrane zaliczki. Porównaj je z informacjami z rachunków, pasków wynagrodzeń i dokumentem PIT-11 otrzymanym od pracodawcy.
W e-Urzędzie Skarbowym możesz także złożyć wniosek o zaświadczenie dotyczące stanu rozliczeń podatkowych, w tym o niezaleganiu w podatkach. Taki dokument dotyczy jednak Twojego rozliczenia z administracją skarbową, a nie wszystkich zobowiązań pracodawcy. Urząd może też ograniczyć zakres informacji o płatniku ze względu na przepisy dotyczące tajemnicy skarbowej i ochrony danych.
Przy weryfikacji zwróć uwagę na następujące elementy:
- czy przychód wykazany w e-Urzędzie Skarbowym odpowiada wynagrodzeniu otrzymanemu w danym okresie,
- czy uwzględniono wszystkich pracodawców i płatników,
- czy kwota pobranych zaliczek zgadza się z dokumentem PIT-11,
- czy dane identyfikacyjne pracownika i pracodawcy są prawidłowe.
ZUS a urząd skarbowy – co dokładnie sprawdzić?
| Instytucja | Co sprawdzamy | Jak sprawdzić |
|---|---|---|
| ZUS | Zgłoszenie do ubezpieczeń, okresy podlegania ubezpieczeniom, podstawy wymiaru i składki | PUE ZUS, formularz US-7, infolinia lub placówka ZUS |
| Urząd Skarbowy | Przychody i zaliczki na podatek dochodowy PIT wykazane przez płatnika | e-Urząd Skarbowy i usługa Twój e-PIT |
Nie sprawdzisz składek ZUS w e-Urzędzie Skarbowym, a danych o zaliczkach PIT nie znajdziesz na koncie PUE ZUS. W razie wątpliwości trzeba więc przejść przez obie procedury osobno.
Co zrobić, gdy wykryjesz nieprawidłowości?
Najpierw zestaw dane z ZUS lub urzędu skarbowego z umową, listami płac, paskami wynagrodzeń i PIT-11. Sprawdź także, czy rozbieżność dotyczy całego okresu zatrudnienia, czy tylko jednego miesiąca. Następnie podejmij kolejne kroki:
- Poproś pracodawcę lub dział kadr o pisemne wyjaśnienie rozbieżności.
- Jeśli błąd wynika z nieprawidłowego zgłoszenia albo dokumentu, poproś o jego skorygowanie.
- Złóż do ZUS lub urzędu skarbowego wniosek o wyjaśnienie sprawy, dołączając posiadane dokumenty.
- Jeżeli pracodawca nie reaguje albo odmawia wyjaśnień, rozważ zgłoszenie sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy.
Brak danych w systemie nie musi od razu oznaczać oszustwa. Najpierw trzeba wykluczyć opóźnienie, błąd kadrowy lub pomyłkę w zgłoszeniu. Dopiero gdy pracodawca nie usuwa nieprawidłowości, zasadne jest skierowanie sprawy do właściwych instytucji.
ZUS może zweryfikować prawidłowość zgłoszeń i rozliczeń płatnika, natomiast urząd skarbowy zajmuje się kwestią zaliczek na PIT. Państwowa Inspekcja Pracy może być właściwa w sprawach dotyczących naruszenia praw pracowniczych, w tym braku prawidłowych dokumentów lub niewłaściwego rozliczania wynagrodzenia.
Najprostszy schemat jest więc następujący: PUE ZUS służy do sprawdzenia składek, a e-Urząd Skarbowy do sprawdzenia zaliczek PIT. Gdy zależy Ci na dowodzie, zamów pisemną informację z ZUS przez formularz US-7 i zachowaj dokumenty otrzymane od pracodawcy.
