Emeryci mogą rozliczyć się wspólnie z małżonkiem, ale ZUS ani KRUS nie zrobi tego automatycznie. Jeśli chcecie skorzystać z preferencyjnego rozliczenia, trzeba samodzielnie złożyć wspólne zeznanie – najczęściej PIT-37, a w określonych sytuacjach PIT-36. Otrzymanie PIT-40A nie zawsze oznacza, że nie trzeba już nic robić.
PIT-40A czy PIT-11A – co trzeba zrobić?
Dokument otrzymany z ZUS lub KRUS wskazuje, czy organ rentowy rozliczył podatek za Ciebie, czy tylko przekazał informacje potrzebne do samodzielnego złożenia zeznania. Różnica ma znaczenie także wtedy, gdy chcesz rozliczyć się razem z małżonkiem.
| Dokument | Co to jest? | Czy musisz składać PIT? | Kiedy warto złożyć PIT? |
|---|---|---|---|
| PIT-40A | Roczne obliczenie podatku wykonane przez ZUS albo KRUS. | Nie, jeśli masz tylko ten dokument, nie korzystasz z ulg i nie chcesz wspólnego rozliczenia. | Gdy chcesz rozliczyć się z małżonkiem, skorzystać z ulgi albo przekazać 1,5% podatku innej organizacji. |
| PIT-11A | Informacja o świadczeniach, pobranych zaliczkach i składce zdrowotnej. | Tak. Zwykle składasz PIT-37, uwzględniając także inne dochody opodatkowane według skali. | Po otrzymaniu dokumentu warto sprawdzić wspólne rozliczenie, ulgi i wysokość nadpłaty. |
PIT-40A zastępuje zeznanie roczne tylko w prostym przypadku, gdy nie masz innych dochodów rozliczanych według skali, nie korzystasz z ulg i nie składasz wniosku o wspólne opodatkowanie. Jeśli chcesz rozliczyć się razem z mężem lub żoną, musisz złożyć zeznanie samodzielnie.
Przy PIT-11A zeznanie jest wymagane. Jeżeli emerytura lub renta to jedyne dochody opodatkowane według skali, właściwy będzie zazwyczaj PIT-37. Ten formularz obejmuje także dochody małżonka, jeśli składacie jedno wspólne zeznanie.
Kto może rozliczyć się wspólnie?
Wspólne rozliczenie jest prawem małżonków, a nie obowiązkiem. Aby z niego skorzystać, co do zasady trzeba spełnić następujące warunki:
- pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, z wyjątkami przewidzianymi dla małżeństwa zawartego w trakcie roku oraz rozliczenia po śmierci małżonka
- pozostawać we wspólności majątkowej przez wymagany okres
- uzyskiwać dochody rozliczane według skali podatkowej
- złożyć zeznanie z zaznaczonym wnioskiem o wspólne opodatkowanie
Sam fakt pobierania emerytury przez oboje małżonków nie jest osobnym warunkiem. Jedno z małżonków może mieć także inne dochody, na przykład z pracy, umowy zlecenia lub działalności gospodarczej opodatkowanej według skali. Jeżeli dodatkowe dochody wymagają PIT-36, wspólne zeznanie również składa się na tym formularzu.
Wniosek może złożyć jedno z małżonków w imieniu obojga. Nie trzeba dołączać osobnego pełnomocnictwa. Zaznaczenie właściwej opcji w zeznaniu oznacza wybór wspólnego opodatkowania.
Kiedy wspólny PIT może się opłacać?
Podatek przy wspólnym rozliczeniu oblicza się od połowy łącznych dochodów małżonków, a następnie wynik mnoży przez dwa. Taki sposób liczenia jest szczególnie korzystny, gdy dochody małżonków znacznie się różnią.
Przed wysłaniem zeznania warto porównać rozliczenie indywidualne i wspólne. Wspólna deklaracja może być korzystna zwłaszcza w następujących sytuacjach:
- jeden z małżonków ma wysoką emeryturę lub dodatkowe dochody, a drugi uzyskuje niski dochód albo nie ma go wcale
- dochód jednego z małżonków przekracza próg skali podatkowej, a po połączeniu dochodów i podzieleniu ich na dwie osoby podatek jest liczony korzystniej
- jeden z małżonków nie może w pełni wykorzystać ulgi, na przykład rehabilitacyjnej, ponieważ jego podatek jest zbyt niski
- małżonkowie chcą wykorzystać łącznie kwotę wolną od podatku, która przy wspólnym rozliczeniu odpowiada 60 000 zł, czyli dwóm indywidualnym kwotom wolnym po 30 000 zł
Wspólne rozliczenie nie gwarantuje zwrotu. Jego wynik zależy od wysokości dochodów, pobranych zaliczek, ulg oraz innych źródeł przychodów. Dlatego przed wysłaniem deklaracji trzeba sprawdzić dane obojga małżonków, a nie tylko kwoty z własnego PIT-40A lub PIT-11A.
Jeżeli emeryt otrzymał PIT-40A, a jednocześnie chce odliczyć ulgę rehabilitacyjną, darowiznę lub inne odliczenie, powinien złożyć zeznanie. Sama ulga nie tworzy zwrotu, jeśli podatek wynosi zero, ale przy wspólnym rozliczeniu może zostać wykorzystana przez małżonka, który ma podatek do odliczenia.
Jak wybrać PIT-37 albo PIT-36?
PIT-37 jest zwykle właściwy, gdy emeryci mają dochody wykazane przez płatników, czyli na przykład emeryturę z PIT-11A, emeryturę z PIT-40A, wynagrodzenie z pracy lub umowy zlecenia. W PIT-37 trzeba wykazać wszystkie dochody podlegające opodatkowaniu według skali, także emeryturę, nawet jeśli ZUS wcześniej wystawił PIT-40A.
PIT-36 może być potrzebny, gdy któreś z małżonków prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną według skali, uzyskuje określone dochody zagraniczne albo ma przychody, od których podatek nie został pobrany przez płatnika. Wspólny formularz wybiera się według bardziej wymagającego źródła dochodu jednego z małżonków.
Dochody rozliczane na innych formularzach, takich jak PIT-28, PIT-36L, PIT-38 lub PIT-39, nie zawsze wykluczają wspólny PIT, ale rozlicza się je odrębnie. W razie wątpliwości trzeba sprawdzić charakter konkretnego dochodu, zamiast wpisywać go automatycznie do PIT-37.
Jak złożyć wspólny PIT w usłudze Twój e-PIT?
Usługa Twój e-PIT pobiera dane przekazane przez ZUS, KRUS i innych płatników, dlatego ogranicza przepisywanie informacji z papierowych dokumentów. Nie oznacza to jednak, że system sam wybierze wspólne rozliczenie. To podatnik musi zaznaczyć właściwą opcję i zaakceptować deklarację.
- Zaloguj się do usługi Twój e-PIT w e-Urzędzie Skarbowym.
- Otwórz przygotowane zeznanie i wybierz rozliczenie wspólnie z małżonkiem.
- Wpisz lub potwierdź dane małżonka oraz sprawdź, czy system uwzględnił właściwy formularz, PIT-40A, PIT-11A i ewentualne PIT-y od innych płatników.
- Dodaj przysługujące ulgi i odliczenia, a następnie porównaj wynik wspólny z rozliczeniem indywidualnym.
- Zaakceptuj i wyślij zeznanie, po czym zachowaj urzędowe poświadczenie odbioru.
Jeśli chcesz przekazać 1,5% podatku na konkretną organizację pożytku publicznego, wpisz jej numer KRS w zeznaniu. Osoba, która nie musi składać PIT-37, ale chce zmienić organizację, może złożyć PIT-OP.
Przy elektronicznym złożeniu zeznania urząd zwykle zwraca nadpłatę w terminie do 45 dni. Termin liczy się od prawidłowego złożenia deklaracji, dlatego warto zachować potwierdzenie wysyłki. Jeżeli podatek z PIT-40A wystarcza i nie chcesz korzystać ze wspólnego rozliczenia, nie musisz składać dodatkowego zeznania.
Najprostsza decyzja wygląda więc tak: PIT-40A oznacza brak obowiązku działania tylko wtedy, gdy nie masz ulg, innych dochodów ani potrzeby wspólnego rozliczenia. PIT-11A zwykle wymaga PIT-37. Wspólne rozliczenie emerytów zawsze trzeba zainicjować samodzielnie, sprawdzając najpierw, czy przyniesie korzystniejszy wynik.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przy nietypowych źródłach dochodu, zmianie ustroju majątkowego lub rozliczeniu po śmierci małżonka warto sprawdzić aktualne informacje na podatki.gov.pl albo skonsultować się ze specjalistą.
