Cesja ubezpieczenia to przeniesienie na inną osobę lub instytucję prawa do otrzymania odszkodowania z polisy. Najczęściej cesjonariuszem zostaje bank albo firma leasingowa. Ubezpieczony nadal może opłacać składkę i korzystać z ochrony, ale w razie szkody wypłata – w całości lub części – trafia najpierw do instytucji finansującej.
Czym jest cesja ubezpieczenia?
Cesja praw z umowy ubezpieczenia jest formą zabezpieczenia wierzyciela. Osoba, która zawiera polisę i przenosi część praw, to cedent. Instytucja otrzymująca prawo do odszkodowania nosi nazwę cesjonariusza. W praktyce cedentem jest kredytobiorca albo leasingobiorca, a cesjonariuszem bank lub leasingodawca.
Cesja nie oznacza sprzedaży polisy ani automatycznej zmiany właściciela ubezpieczonego mienia. Zmienia się przede wszystkim sposób dysponowania odszkodowaniem. Bank może otrzymać środki potrzebne do spłaty pozostałej części kredytu, a przy mniejszej szkodzie może zdecydować, czy pieniądze zostaną przeznaczone na naprawę.
Dlaczego bank wymaga cesji?
Bank finansujący zakup domu lub mieszkania chce ograniczyć ryzyko, że zniszczenie nieruchomości pozbawi go zabezpieczenia, podczas gdy kredyt nadal pozostanie do spłaty. Dlatego zwykle wymaga polisy obejmującej mury i stałe elementy nieruchomości, na przykład podłogi, okna, drzwi oraz instalacje, a następnie cesji odszkodowania na swoją rzecz.
Przykładowo, gdy nieruchomość zostanie poważnie uszkodzona przez pożar, ubezpieczyciel zawiadamia bank i stosuje zasady wskazane w dokumencie cesji oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia. Nie zawsze oznacza to wypłatę całej kwoty bankowi. Jeżeli zadłużenie jest niższe od odszkodowania, bank może otrzymać kwotę potrzebną do spłaty kredytu, a pozostała część może trafić do właściciela.
Cesja może dotyczyć także ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Role stron w typowej konstrukcji przedstawiają się następująco:
| Rola | Cedent – ubezpieczony | Cesjonariusz – bank lub leasingodawca |
|---|---|---|
| Opłacanie składki | Najczęściej opłaca składkę zgodnie z umową | Nie przejmuje automatycznie obowiązku jej opłacania |
| Odbiór odszkodowania | Może otrzymać środki po rozliczeniu praw cesjonariusza | Może otrzymać całość lub część odszkodowania |
| Cel zabezpieczenia | Chroni ubezpieczone mienie i kontynuuje spłatę zobowiązania | Zabezpiecza spłatę kredytu albo interes właściciela przedmiotu leasingu |
Jak ustanowić cesję na polisie?
Formalności zależą od wymagań banku, leasingodawcy i ubezpieczyciela. Najczęściej cesja ma postać adnotacji na polisie albo osobnego załącznika do umowy ubezpieczenia. Zwykle potrzebne są dane stron, opis przedmiotu ubezpieczenia, zakres lub kwota cesji, data oraz podpisy.
Procedura zazwyczaj przebiega w następujących krokach:
- Skontaktuj się z ubezpieczycielem albo pośrednikiem i poinformuj, że polisa ma zostać objęta cesją.
- Wypełnij wniosek lub formularz, podając dane banku albo firmy leasingowej oraz informacje o kredycie lub przedmiocie leasingu.
- Uzyskaj akceptację instytucji finansującej, jeżeli wymaga ona konkretnego wzoru dokumentu lub określonego zakresu ochrony.
- Dopilnuj, aby cesja została wpisana na polisie albo potwierdzona osobnym dokumentem, a następnie przekaż potwierdzenie bankowi lub leasingodawcy.
Zakres wymaganej polisy może być węższy niż ochrona całego mienia. Przy kredycie hipotecznym bank często wymaga ubezpieczenia murów i stałych elementów, natomiast ruchomości domowe, sprzęt czy biżuteria mogą wymagać osobnego rozszerzenia. O tym, co dokładnie obejmuje ochrona, decydują umowa, OWU i wymagania kredytodawcy.
Trzeba też pilnować końca okresu ubezpieczenia. Cesja co do zasady wygasa wraz z polisą i nie odnawia się automatycznie tylko dlatego, że ubezpieczenie zostało wznowione. Przy zawieraniu kolejnej umowy należy ponownie sprawdzić, czy dokument cesji został ustanowiony i zaakceptowany przez bank.
Cesja przy kredycie hipotecznym a leasing
Cesja ubezpieczenia nieruchomości przy kredycie hipotecznym jest stosunkowo przejrzysta. Właściciel mieszkania lub domu zawiera polisę, bank zostaje wskazany jako cesjonariusz, a odszkodowanie ma zabezpieczać spłatę zobowiązania. Cesja nie przenosi na bank własności nieruchomości ani praw do codziennego korzystania z niej.
Inaczej wygląda sytuacja przy leasingu samochodu. Właścicielem pojazdu pozostaje leasingodawca, natomiast leasingobiorca jest jego posiadaczem i korzysta z auta. Sama tak zwana cesja leasingu oznacza zwykle przeniesienie praw i obowiązków z umowy leasingowej na nowego korzystającego. Nie jest to jednak automatyczne przeniesienie praw i obowiązków z umowy OC komunikacyjnego.
Jeżeli umowę OC zawarł dotychczasowy leasingobiorca, zmiana posiadacza pojazdu w ramach cesji leasingu nie musi powodować przejścia tej umowy na nowego leasingobiorcę. Podobnie firma leasingowa, jako właściciel auta, nie staje się automatycznie stroną umowy OC zawartej przez poprzedniego korzystającego. Znaczenie mają tu konkretne przepisy, treść polisy i OWU, a także to, kto jest ubezpieczającym.
Z tego powodu nie należy traktować cesji kredytowej i cesji leasingowej jako tego samego mechanizmu. Przy leasingu warto przed zmianą korzystającego uzgodnić z leasingodawcą oraz ubezpieczycielem, jak zgłosić zmianę posiadacza, kto może wypowiedzieć polisę i jak zapewnić ciągłość ochrony OC.
Cesja jest więc standardowym zabezpieczeniem interesu banku lub leasingodawcy, a nie odebraniem klientowi ochrony. Najważniejsze pozostaje sprawdzenie, kto jest uprawniony do odszkodowania, jaki zakres obejmuje polisa i czy przy jej odnowieniu ustanowiono cesję na nowo.
Artykuł ma charakter informacyjny. Szczegółowe zasady cesji wynikają z umowy, OWU, dokumentu cesji oraz wymagań banku lub leasingodawcy. W razie sporu dotyczącego ubezpieczenia leasingowanego pojazdu warto skonsultować dokumenty z ubezpieczycielem albo prawnikiem.
