Darowiznę na cele charytatywne można odliczyć od dochodu, jeśli spełnia warunki określone w ustawie o PIT. Najczęściej obowiązuje wspólny limit 6% dochodu, ale darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościołów rozlicza się bez tego limitu. Odliczenie wykazuje się w załączniku PIT/O.
Jakie darowizny można odliczyć?
Ulga obejmuje między innymi darowizny na działalność pożytku publicznego, cele kultu religijnego oraz krwiodawstwo. W przypadku darowizny na organizację pożytku publicznego nie wystarczy jednak sama nazwa obdarowanego. Świadczenie musi być przekazane na cele zgodne z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz prawidłowo udokumentowane.
Osobną kategorię stanowią darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych. Nie należy mylić ich z darowiznami na kult religijny, takimi jak wpłata na remont lub wyposażenie świątyni. Darowizny na kult religijny podlegają limitowi 6%, natomiast darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościoła mogą być odliczone bez tego ograniczenia.
Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Cel darowizny | Limit odliczenia | Uwagi |
|---|---|---|
| Organizacja pożytku publicznego lub działalność pożytku publicznego | Do 6% dochodu, a przy ryczałcie do 6% przychodu | Potrzebny jest dowód przekazania darowizny |
| Krwiodawstwo | Łącznie do 6% dochodu | Odliczenie ustala się na podstawie ilości oddanej krwi lub jej składników |
| Kult religijny | Do 6% dochodu | Dotyczy między innymi wpłat na budowę, remont lub wyposażenie świątyni |
| Działalność charytatywno-opiekuńcza kościoła | Bez limitu procentowego | Darowizna nie może przekroczyć dochodu, a obdarowany powinien przekazać sprawozdanie w terminie 2 lat |
Limit 6% obejmuje łącznie darowizny, które podlegają temu ograniczeniu. Przykładowo wpłata na organizację pożytku publicznego i darowizna na kult religijny nie mają osobnych limitów po 6%. Ich suma musi zmieścić się w jednym limicie.
W przypadku krwiodawstwa przepisy przewidują odliczenie według stawki 130 zł za litr oddanej krwi lub osocza, z uwzględnieniem ustawowego limitu 6% oraz ilości potwierdzonej przez stację krwiodawstwa.
Jak udokumentować darowiznę?
Dokumenty należy zachować na wypadek, gdyby urząd skarbowy poprosił o potwierdzenie odliczenia. Nie dołącza się ich standardowo do zeznania, ale trzeba przechowywać je przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym złożono zeznanie.
Rodzaj dokumentu zależy od formy darowizny:
- Darowizna pieniężna – potwierdzenie przelewu na rachunek obdarowanego, zawierające dane darczyńcy i obdarowanego oraz kwotę wpłaty.
- Darowizna rzeczowa – dokument potwierdzający przekazanie przedmiotu, jego wartość oraz dane identyfikujące darczyńcę.
- Przyjęcie darowizny rzeczowej – oświadczenie obdarowanego o przyjęciu daru.
- Darowizna na krwiodawstwo – zaświadczenie jednostki pobierającej krew lub jej składniki, wskazujące ilość oddanego materiału.
Wartość darowizny rzeczowej powinna odpowiadać jej wartości rynkowej i nie może być od niej wyższa. Przy darowiznach kościelnych trzeba zachować także sprawozdanie potwierdzające przeznaczenie środków na działalność charytatywno-opiekuńczą. Kościelna osoba prawna powinna sporządzić i doręczyć je darczyńcy w ciągu 2 lat od przekazania darowizny. Brak sprawozdania może oznaczać konieczność skorygowania wcześniejszego rozliczenia.
Jak odliczyć darowiznę w zeznaniu PIT?
Odliczenie dotyczy dochodu, a nie podatku bezpośrednio. W praktyce zmniejsza podstawę opodatkowania. Darowiznę rozlicza się w zeznaniu rocznym wraz z załącznikiem PIT/O.
Procedura wygląda następująco:
- Sprawdź, czy cel darowizny i status obdarowanego spełniają warunki ustawy o PIT.
- Zbierz potwierdzenie przelewu, dokument przekazania rzeczy albo zaświadczenie dotyczące krwiodawstwa.
- Ustal kwotę możliwą do odliczenia, uwzględniając wspólny limit 6% dla darowizn limitowanych.
- Wpisz odliczenie w załączniku PIT/O i dołącz go do właściwego zeznania rocznego.
- Przechowuj dokumenty przez wymagany okres na wypadek wezwania organu podatkowego.
Darowizny wykazuje się najczęściej w formularzu PIT-37, PIT-36 albo PIT-28, zależnie od źródła przychodów i sposobu opodatkowania. Podatnik rozliczający działalność na formularzu PIT-36L nie odliczy opisanych darowizn w zeznaniu liniowym.
Osoby osiągające dochody z działalności gospodarczej, najmu lub podobnych źródeł mogą w określonych sytuacjach uwzględnić darowiznę już przy obliczaniu zaliczki lub ryczałtu w trakcie roku. Ostateczne rozliczenie i tak następuje w zeznaniu rocznym.
Czego nie można odliczyć?
Nie każda wpłata określana jako darowizna daje prawo do ulgi. Przed wpisaniem kwoty do PIT sprawdź przede wszystkim:
- darowizna przekazana osobie fizycznej nie podlega odliczeniu, nawet jeśli środki są przeznaczone na leczenie lub pomoc życiową,
- darowizna na rzecz jednostki sektora finansów publicznych, takiej jak publiczny dom dziecka, nie korzysta z tego odliczenia,
- darowizna przekazana podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie produkcji lub handlu alkoholem albo wyrobami tytoniowymi jest wyłączona,
- nie można odliczyć kwoty, której wcześniej nie przekazano, zwrócono podatnikowi albo rozliczono w inny sposób.
Co sprawdzić przed wysłaniem zeznania?
Przed złożeniem PIT upewnij się, że:
- masz potwierdzenie przelewu albo dokument przekazania darowizny rzeczowej,
- w przypadku darowizny rzeczowej posiadasz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu i prawidłową wycenę,
- sprawdziłeś wspólny limit 6% dla darowizn na OPP, kult religijny i krwiodawstwo,
- dołączyłeś załącznik PIT/O i zachowałeś dokumenty przez 5 lat.
Najważniejsza zasada jest prosta: najpierw sprawdź status obdarowanego i cel darowizny, potem zgromadź dokumenty, a dopiero na końcu wpisz odliczenie do PIT/O. Przy darowiźnie na działalność charytatywno-opiekuńczą kościoła zweryfikuj także otrzymanie sprawozdania w terminie 2 lat.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku darowizn rzeczowych, kościelnych lub rozliczeń działalności gospodarczej skonsultuj dokumenty z doradcą podatkowym albo właściwym urzędem skarbowym.
