W przypadku szkody całkowitej z OC sprawcy próg wynosi 100% wartości samochodu sprzed wypadku. Oznacza to, że koszt naprawy musi przekraczać wartość auta. W AC próg jest zwykle niższy i najczęściej wynosi 70%, ale decydują o nim zapisy OWU konkretnej polisy.
Ile procent oznacza szkodę całkowitą z OC sprawcy?
Przy likwidacji szkody z OC sprawcy ubezpieczyciel może uznać szkodę za całkowitą, gdy przewidywany koszt naprawy przekracza 100% wartości pojazdu sprzed zdarzenia. Nie wystarczy więc samo przekroczenie progu 70%, który często pojawia się przy polisach AC.
W OC sprawcy nie można arbitralnie przyjąć, że szkoda całkowita występuje już przy 70% wartości auta. Jeżeli naprawa jest możliwa, a jej koszt nie przekracza wartości pojazdu z dnia szkody, co do zasady powinna zostać rozliczona jako szkoda częściowa.
Szkoda całkowita jest pojęciem ekonomicznym
Szkoda całkowita nie oznacza automatycznie, że samochód nadaje się wyłącznie na złom. Auto może być fizycznie możliwe do naprawy, ale koszt przywrócenia go do stanu sprzed wypadku byłby nieopłacalny w porównaniu z jego wartością rynkową.
Podstawą takiego rozliczenia jest art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego. Jeżeli przywrócenie poprzedniego stanu jest niemożliwe albo wiązałoby się z nadmiernymi kosztami, odszkodowanie może zostać wypłacone w pieniądzu. W praktyce oznacza to rozliczenie wartości samochodu i jego pozostałości, czyli wraku.
Przykładowo, samochód wart przed kolizją 20 000 zł może mieć koszt naprawy oszacowany na 21 000 zł. Ponieważ naprawa przekracza wartość auta, ubezpieczyciel może zastosować rozliczenie szkody całkowitej. Nie przesądza to jednak, że pojazd jest technicznie nienaprawialny.
OC i AC – jakie są progi procentowe?
Różnica wynika z charakteru obu ubezpieczeń. OC sprawcy podlega zasadom odpowiedzialności odszkodowawczej, natomiast AC jest dobrowolną umową, której szczegółowe warunki określa ubezpieczyciel w OWU.
| Rodzaj ubezpieczenia | Próg procentowy | Podstawa prawna lub umowna |
|---|---|---|
| OC sprawcy | Powyżej 100% wartości auta sprzed szkody | Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej, art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego i orzecznictwo |
| AC | Zwykle 70%, ale próg może być inny | OWU, czyli Ogólne Warunki Ubezpieczenia |
| AC z określonym wariantem polisy | Zgodnie z procentem wskazanym w umowie | Postanowienia konkretnej polisy i suma ubezpieczenia |
Przy AC próg 70% jest częsty, ale nie jest uniwersalną regułą. Niektóre polisy przewidują inną wartość, dlatego przed oceną decyzji trzeba sprawdzić OWU, sposób ustalania wartości auta i wariant rozliczenia szkody.
Jak oblicza się odszkodowanie metodą dyferencyjną?
Po stwierdzeniu szkody całkowitej z OC odszkodowanie ustala się metodą dyferencyjną, nazywaną też różnicową. Ubezpieczyciel nie finansuje wtedy naprawy według kosztorysu, lecz wypłaca różnicę między wartością pojazdu przed wypadkiem a wartością pozostałości.
Wyliczenie przebiega w trzech krokach:
- Ustalenie wartości auta przed szkodą – rzeczoznawca analizuje między innymi markę, model, rok produkcji, przebieg, wyposażenie, stan techniczny i historię pojazdu. Może korzystać z systemów eksperckich, takich jak Eurotax.
- Ustalenie wartości wraku – analizie podlega to, ile można realnie uzyskać za uszkodzony pojazd, na przykład na aukcji lub rynku części.
- Obliczenie różnicy – wartość auta sprzed szkody pomniejsza się o wartość wraku. Otrzymana kwota stanowi odszkodowanie.
Przykład: jeżeli samochód przed wypadkiem był wart 30 000 zł, a pozostałości wyceniono na 8 000 zł, odszkodowanie wyniesie 22 000 zł. Wrak pozostaje własnością poszkodowanego. Po jego sprzedaży za kwotę zbliżoną do wyceny łączna wartość odzyskanych środków powinna odpowiadać wartości auta sprzed szkody.
Co może obniżyć odszkodowanie?
Najczęstszy problem polega na przyjęciu zbyt niskiej wartości samochodu przed wypadkiem albo zbyt wysokiej wartości wraku. Oba błędy zmniejszają wypłatę z OC.
Przy sprawdzaniu kalkulacji zwróć uwagę na następujące elementy:
- markę, model, wersję silnikową i wyposażenie pojazdu
- rok produkcji, przebieg i liczbę wcześniejszych właścicieli
- stan techniczny oraz udokumentowane naprawy i dodatkowe wyposażenie
- realną możliwość sprzedaży wraku za kwotę wskazaną przez ubezpieczyciela
Jeżeli ubezpieczyciel przyjął wartość wraku na poziomie 8 000 zł, ale dostępne oferty opiewają najwyżej na 5 000 zł, różnica ma znaczenie dla wysokości świadczenia. W takiej sytuacji można domagać się korekty wyceny albo przedstawić dowód sprzedaży pozostałości za niższą kwotę.
Zgodnie z Wytyczną 19 KNF ubezpieczyciel powinien pomóc w zagospodarowaniu pozostałości. Może na przykład przedstawić ofertę zakupu wraku albo wskazać podmiot gotowy kupić go za kwotę przyjętą w kalkulacji. Nie oznacza to automatycznie obowiązku przejęcia auta przez zakład ubezpieczeń. Jeżeli jednak sprzedaż za wskazaną wartość nie jest możliwa, wycena powinna zostać odpowiednio skorygowana.
Jak odwołać się od decyzji ubezpieczyciela?
Kwota z pierwszej decyzji nie musi być ostateczna. Jeżeli podejrzewasz zaniżenie wartości auta, zawyżenie wartości wraku albo błędy w kosztorysie naprawy, możesz złożyć reklamację i zażądać ponownej analizy.
Odwołanie powinno wskazywać konkretny błąd i zawierać dowody. Najczęściej przydatne są:
- opinia niezależnego rzeczoznawcy dotycząca wartości pojazdu
- oferty podobnych samochodów o porównywalnym wyposażeniu i stanie
- niezależny kosztorys naprawy lub stanowisko warsztatu
- oferty zakupu wraku albo dokument potwierdzający sprzedaż za niższą kwotę
W piśmie warto jasno określić, czego żądasz, na przykład podwyższenia wartości auta, obniżenia wartości pozostałości albo zmiany kwalifikacji szkody na częściową. Jeżeli koszt naprawy według prawidłowych danych nie przekracza wartości pojazdu, należy zakwestionować samo uznanie szkody za całkowitą.
Niezależny rzeczoznawca może być szczególnie przydatny, gdy różnica między wyceną ubezpieczyciela a realną wartością auta jest duża lub gdy kosztorys zawiera wiele technicznych pozycji trudnych do samodzielnej oceny. Przed zleceniem opinii warto sprawdzić jej cenę i zakres, ponieważ koszt ekspertyzy nie zawsze zostanie automatycznie zwrócony.
W OC sprawcy próg szkody całkowitej to ponad 100% wartości pojazdu sprzed wypadku, a nie 70%. Odszkodowanie oblicza się jako wartość auta pomniejszoną o wartość wraku. Jeżeli wycena samochodu lub pozostałości budzi zastrzeżenia, masz prawo ją zakwestionować i domagać się korekty.
