Wniosek EPD-21 pozwala ZUS czasowo nie pobierać zaliczek na podatek dochodowy od emerytury, renty oraz dodatkowych świadczeń. Może zwiększyć bieżącą wypłatę, ale nie zwalnia z podatku. Jeśli łączne roczne dochody przekroczą 30 tys. zł, po rozliczeniu może powstać niedopłata.
Czym jest wniosek EPD-21?
EPD-21 to dobrowolny wniosek o niepobieranie przez ZUS zaliczek na podatek dochodowy. Dotyczy emerytur, rent oraz dodatkowych świadczeń, takich jak trzynasta i czternasta emerytura.
Po złożeniu dokumentu ZUS nie pobiera zaliczek do momentu, gdy suma świadczeń wypłaconych w danym roku przekroczy 30 tys. zł. Jest to kwota wolna od podatku. Dzięki temu część pieniędzy, która wcześniej trafiłaby do urzędu skarbowego jako zaliczka, pozostaje w bieżącej wypłacie.
Wniosek nie działa tylko przez jeden rok. Obowiązuje do czasu jego odwołania albo złożenia innego wniosku podatkowego. Nie trzeba więc składać go ponownie co roku, ale po zmianie sytuacji dochodowej należy sprawdzić, czy nadal jest korzystny.
Kiedy składanie wniosku się opłaca?
Najczęściej EPD-21 rozważają osoby, których całkowity roczny dochód nie przekracza 30 tys. zł. Chodzi o sumę dochodów, a nie wyłącznie wysokość emerytury wypłacanej przez ZUS. Znaczenie mogą mieć także inne świadczenia oraz wynagrodzenie z pracy.
| Sytuacja | Czy warto składać? | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Emerytura lub renta oraz łączne dochody do 30 tys. zł rocznie | Zwykle tak | Wyższa wypłata miesięczna lub wyższe dodatkowe świadczenia, bez konieczności czekania na rozliczenie podatku. |
| Niskie świadczenie z ZUS i brak innych dochodów | Zwykle tak | Niepobrana zaliczka może poprawić bieżącą płynność finansową. |
| Emerytura lub renta oraz dochód z pracy albo drugie świadczenie | Trzeba dokładnie policzyć | Suma dochodów może przekroczyć 30 tys. zł i spowodować niedopłatę podatku. |
| Łączne dochody wyraźnie powyżej 30 tys. zł rocznie | Najczęściej nie | Niepobieranie zaliczek nie usuwa podatku, lecz może przesunąć jego zapłatę na rozliczenie roczne. |
Korzyść polega przede wszystkim na tym, że nie trzeba finansować urzędu skarbowego do czasu rocznego rozliczenia. Bez EPD-21 zaliczka pobrana na przykład z trzynastej emerytury może zostać uwzględniona dopiero w rozliczeniu PIT. Po złożeniu wniosku wypłata tego świadczenia może być wyższa.
Po zakończeniu roku ZUS przekazuje informację PIT-11A. Na jej podstawie można rozliczyć podatek samodzielnie albo skorzystać z zeznania PIT-37 przygotowanego w usłudze Twój e-PIT.
Kiedy wniosek może spowodować niedopłatę?
Największe ryzyko występuje wtedy, gdy emeryt lub rencista ma kilka źródeł dochodu. Przykładem jest połączenie emerytury z wynagrodzeniem za pracę albo pobieranie świadczeń z więcej niż jednej instytucji.
EPD-21 nie zwalnia z podatku. Wstrzymuje jedynie pobieranie zaliczek przez ZUS do określonego limitu.
Jeżeli łączne dochody przekroczą 30 tys. zł, ZUS zacznie pobierać zaliczki od świadczeń wypłacanych po przekroczeniu tego limitu. Według informacji ZUS zaliczka może wtedy wynosić 12% i nie będzie pomniejszana o miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. W rocznym rozliczeniu może więc powstać podatek do dopłaty.
Ryzyko jest szczególnie istotne, gdy podatnik ocenia tylko wysokość emerytury z ZUS, a pomija zarobki z pracy lub drugie świadczenie. Przed złożeniem wniosku trzeba zsumować przewidywane dochody z całego roku. Przy niepewnej sytuacji można skonsultować się z urzędem skarbowym albo doradcą podatkowym.
Jak złożyć wniosek EPD-21?
Formularz można pobrać ze strony ZUS albo otrzymać w placówce. Dokument składa się na jeden z trzech sposobów:
- Pobierz druk EPD-21 – znajdziesz go w zakładce z formularzami ZUS.
- Wybierz sposób przekazania dokumentu – elektronicznie przez PUE/eZUS, listownie albo osobiście w placówce ZUS.
- Złóż wniosek – osobiście możesz zrobić to także przez pełnomocnika.
Po zmianie dochodów lub pojawieniu się nowego źródła świadczeń sprawdź, czy wcześniejszy wniosek nadal odpowiada Twojej sytuacji. W razie potrzeby można go wycofać albo złożyć inny wniosek podatkowy.
Najprostsza zasada jest taka: EPD-21 zwykle pomaga osobom, których całkowite roczne dochody mieszczą się w kwocie wolnej 30 tys. zł. Przy emeryturze połączonej z pracą lub innymi świadczeniami może jednak zwiększyć ryzyko dopłaty podatku.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
