Akcje służą przede wszystkim do budowania kapitału w długim terminie, a CFD do aktywnego handlu na zmianach cen. Kupując akcje, stajesz się właścicielem udziału w spółce. Przy CFD zawierasz kontrakt pochodny i nie posiadasz aktywa bazowego. Wybór zależy więc od celu, horyzontu inwestycyjnego oraz tolerancji na ryzyko.
CFD czy akcje – najważniejsze różnice
Akcje reprezentują udział w spółce. Ich właściciel może mieć prawo do dywidendy, a w przypadku niektórych akcji także prawo głosu. CFD, czyli kontrakty na różnicę kursową, rozliczają zmianę ceny między otwarciem a zamknięciem pozycji. Nie dają własności akcji ani automatycznego prawa głosu.
| Cecha | Akcje | CFD |
|---|---|---|
| Własność aktywa | Inwestor posiada akcje i udział w spółce. | Inwestor ma kontrakt z dostawcą instrumentu, bez własności aktywa bazowego. |
| Dźwignia finansowa | Przy zwykłym zakupie inwestor finansuje pełną wartość pozycji. | Pozycja jest otwierana z wykorzystaniem depozytu zabezpieczającego i dźwigni. |
| Koszty | Prowizja maklerska, spread i ewentualne opłaty rynku. | Spread, prowizja oraz możliwy koszt finansowania overnight, nazywany swapem. |
| Sprzedaż krótka | Zwykle wymaga osobnej usługi i pożyczania papierów wartościowych. | Możliwe jest otwarcie pozycji krótkiej, która zyskuje przy spadku ceny. |
| Ryzyko | Brak dźwigni przy zakupie ogranicza ryzyko szybkiego powiększenia straty, ale cena akcji nadal może spaść. | Dźwignia zwiększa zarówno potencjalny zysk, jak i stratę, a niekorzystny ruch może szybko uszczuplić depozyt. |
Inwestowanie w akcje
Zakup akcji jest formą uczestnictwa w rynku kapitałowym. Inwestor może budować portfel z myślą o wielu latach, korzystając ze wzrostu wartości spółek i wypłacanych dywidend. Dywidenda nie jest jednak gwarantowana, ponieważ zależy między innymi od wyników spółki i decyzji jej organów.
Strategia „kup i trzymaj” nie oznacza braku ryzyka. Wartość akcji zmienia się pod wpływem wyników finansowych przedsiębiorstwa, stóp procentowych, sytuacji gospodarczej i nastrojów rynkowych. Zaletą jest brak typowego dla CFD kosztu utrzymywania pozycji przez noc. Przy zakupie bez dźwigni inwestor nie kontroluje pozycji większej niż wniesiony kapitał, co ogranicza ryzyko gwałtownego powiększenia straty, choć nie chroni przed spadkiem wartości akcji.
Akcje mogą pasować osobie, która chce stopniowo budować zdywersyfikowany portfel, akceptuje wahania wyceny i nie potrzebuje częstego otwierania oraz zamykania pozycji. Właściciel akcji może też mieć prawo głosu na walnym zgromadzeniu, zależnie od rodzaju posiadanych walorów.
Jak działają kontrakty CFD?
CFD są instrumentami pochodnymi. Przy pozycji długiej inwestor zakłada wzrost ceny, a przy pozycji krótkiej – jej spadek. Wynik transakcji zależy od różnicy między ceną otwarcia i zamknięcia, z uwzględnieniem spreadu, prowizji oraz innych opłat określonych przez dostawcę.
Charakterystycznym elementem CFD jest dźwignia finansowa. Pozwala ona otworzyć pozycję o wartości większej niż środki przeznaczone jako depozyt zabezpieczający. Dzięki temu niewielka zmiana ceny może wywołać relatywnie dużą zmianę wyniku na rachunku. Ten sam mechanizm działa jednak w obie strony. Ruch rynku przeciwny do założenia może szybko wygenerować znaczną stratę.
Przy utrzymywaniu pozycji CFD przez noc może zostać naliczony koszt finansowania, często określany jako swap lub opłata overnight. Jego wysokość i sposób naliczania zależą od instrumentu, kierunku pozycji i warunków dostawcy. Z tego powodu CFD zwykle lepiej pasują do określonych strategii krótkoterminowych niż do wieloletniego przechowywania pozycji bez uwzględnienia narastających kosztów.
Możliwość otwierania pozycji krótkich sprawia, że CFD mogą służyć także do hedgingu. Przykładowo inwestor posiadający akcje może czasowo otworzyć pozycję krótką na powiązanym instrumencie, aby częściowo ograniczyć wpływ spodziewanego spadku. Taka strategia wymaga jednak rozumienia wielkości pozycji, korelacji cen i wszystkich opłat.
Ostrzeżenie dotyczące ryzyka: CFD są złożonymi instrumentami, a dźwignia może doprowadzić do szybkiej utraty znacznej części lub całości depozytu. Nie należy traktować ich jako łatwego sposobu na zysk. Przed zawarciem transakcji trzeba rozumieć działanie depozytu, zasady rozliczania pozycji, koszty overnight i scenariusz straty.
Dla kogo akcje, a dla kogo CFD?
Akcje mogą lepiej odpowiadać inwestorowi, który:
- myśli w perspektywie wielu lat i chce budować portfel;
- zależy mu na rzeczywistym posiadaniu udziałów w spółkach;
- chce potencjalnie otrzymywać dywidendy;
- nie chce korzystać z dźwigni finansowej i kosztów finansowania pozycji.
CFD mogą interesować tradera, który:
- aktywnie analizuje rynek i planuje krótsze transakcje;
- chce spekulować zarówno na wzrostach, jak i na spadkach;
- rozumie działanie dźwigni oraz depozytu zabezpieczającego;
- potrzebuje narzędzia do czasowego zabezpieczenia części portfela.
Jeżeli nie możesz zaakceptować szybkiej straty kapitału albo nie rozumiesz, jak wyliczany jest wynik pozycji, CFD nie powinny być pierwszym wyborem. Sam fakt, że instrument odwzorowuje cenę akcji, nie czyni go równoważnym z zakupem akcji.
Co wybrać do inwestowania?
Dla osoby nastawionej na długoterminowe budowanie majątku podstawą częściej będą akcje kupione bez dźwigni. CFD są narzędziem do aktywnego handlu i mogą pełnić funkcję zabezpieczającą, ale wymagają większej kontroli ryzyka, znajomości kosztów oraz dyscypliny przy ustalaniu wielkości pozycji.
Możliwe jest łączenie obu rozwiązań, na przykład utrzymywanie akcji jako długoterminowej części portfela i wykorzystywanie CFD do krótkoterminowego hedgingu. Nie zmienia to faktu, że każdy instrument powinien mieć jasno określoną funkcję, a decyzja powinna uwzględniać sytuację finansową, doświadczenie i możliwość poniesienia straty.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej. Inwestowanie i handel instrumentami finansowymi wiążą się z ryzykiem utraty kapitału.
