Podatek w PIT-37 oblicza się na podstawie wzoru: (podstawa obliczenia podatku × stawka) – kwota zmniejszająca podatek. Podstawę ustalasz, odejmując od przychodu koszty uzyskania przychodów i składki na ubezpieczenia społeczne, a następnie uwzględniając odliczenia od dochodu.
Jaki jest wzór na podatek w PIT-37?
Dla podstawy obliczenia podatku do 120 000 zł stosuje się działanie:
podatek = podstawa obliczenia podatku × 12% – 3 600 zł
Kwota 3 600 zł wynika z kwoty wolnej od podatku. Jej wysokość to 30 000 zł, a 30 000 zł × 12% daje właśnie 3 600 zł kwoty zmniejszającej podatek. Jeżeli wynik działania jest ujemny, podatek wynosi 0 zł.
Po przekroczeniu pierwszego progu nie opodatkowuje się całej podstawy stawką 32%. Wyższa stawka obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad 120 000 zł:
podatek = 10 800 zł + 32% × (podstawa obliczenia podatku – 120 000 zł)
Podstawa obliczenia podatku nie jest równa wynagrodzeniu brutto. Najpierw trzeba ustalić przychód, odjąć koszty uzyskania przychodów oraz składki społeczne, a później uwzględnić odliczenia od dochodu, na przykład wpłaty na IKZE albo darowizny, jeżeli spełnione są warunki ulgi.
Progi podatkowe i kwota zmniejszająca podatek
W rozliczeniu dochodów opodatkowanych według skali stosuje się następujące wartości:
| Podstawa obliczenia podatku | Stawka | Kwota zmniejszająca lub sposób obliczenia |
|---|---|---|
| Do 120 000 zł | 12% | 3 600 zł |
| Powyżej 120 000 zł | 32% od nadwyżki | 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł |
| Kwota wolna | Nie jest stawką | 30 000 zł |
Próg oblicza się na podstawie podstawy obliczenia podatku, a nie sumy wynagrodzeń brutto. PIT-37 służy przede wszystkim do rozliczania dochodów otrzymanych za pośrednictwem płatnika, takich jak wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenia, emerytura lub renta. Dane do zeznania pochodzą zwykle z informacji PIT-11, PIT-11A albo PIT-40A.
Jak obliczyć podatek krok po kroku?
Kolejność działań matematycznych w rocznym rozliczeniu wygląda następująco:
- Zsumuj przychody – dodaj kwoty z wszystkich informacji PIT-11 i innych dokumentów dotyczących dochodów rozliczanych w PIT-37.
- Odejmij koszty uzyskania przychodów – standardowe koszty pracownicze wynoszą zwykle 250 zł albo 300 zł miesięcznie, zależnie od sytuacji podatnika.
- Odejmij składki społeczne – uwzględnij składki na ubezpieczenia społeczne, o ile nie zostały już ujęte w kosztach.
- Uwzględnij odliczenia od dochodu – mogą to być na przykład wpłaty na IKZE, darowizny albo ulga rehabilitacyjna, jeśli podatnik spełnia wymagania.
- Oblicz podatek według skali – zastosuj stawkę 12% lub 32% zgodnie z wysokością podstawy.
- Odejmij ulgi od podatku – przykładem jest ulga na dzieci. Następnie porównaj podatek należny z zaliczkami pobranymi przez płatników.
Składka zdrowotna nie pomniejsza podstawy obliczenia podatku na zasadach obowiązujących przed 2022 rokiem. Nie należy jej mylić ze składkami społecznymi.
Przykład obliczenia podatku w pierwszym progu
Załóżmy, że podatnik uzyskał w roku:
- przychód – 80 000 zł,
- koszty uzyskania przychodów – 3 000 zł,
- składki na ubezpieczenia społeczne – 10 000 zł,
- inne odliczenia od dochodu – 0 zł.
Najpierw ustalamy dochód:
80 000 zł – 3 000 zł = 77 000 zł
Następnie obliczamy podstawę:
77 000 zł – 10 000 zł = 67 000 zł
Podstawa mieści się w pierwszym progu, więc stosujemy wzór 12% minus 3 600 zł:
67 000 zł × 12% = 8 040 zł
8 040 zł – 3 600 zł = 4 440 zł
Podatek przed odliczeniem ulg od podatku wynosi w tym przykładzie 4 440 zł. Ostateczne rozliczenie zależy jeszcze od pobranych zaliczek oraz ewentualnych ulg, na przykład ulgi na dzieci.
Przychód, dochód i podstawa opodatkowania – czym się różnią?
| Pojęcie | Jak je rozumieć? | Przykład obliczenia |
|---|---|---|
| Przychód | Kwota stanowiąca przychód podatkowy przed odjęciem kosztów. | 80 000 zł |
| Dochód | Przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów. | 80 000 zł – 3 000 zł = 77 000 zł |
| Podstawa obliczenia podatku | Dochód pomniejszony o składki społeczne i odliczenia od dochodu. | 77 000 zł – 10 000 zł = 67 000 zł |
Dlatego jako przychodu lub dochodu nie należy wpisywać kwoty netto otrzymanej na rachunek bankowy. Przy przenoszeniu danych do PIT-37 trzeba korzystać z informacji przekazanych przez płatnika i rozróżniać przychód, koszty, dochód oraz podstawę obliczenia podatku.
Jeżeli przychody są uzyskiwane z kilku miejsc pracy, wszystkie dochody opodatkowane skalą wykazuje się łącznie w jednym PIT-37. Natomiast dochody rozliczane według innych zasad, na przykład najem prywatny opodatkowany ryczałtem, wykazuje się w odrębnym formularzu PIT-28.
Najważniejsze weryfikowane działanie to: przychód minus koszty, składki społeczne i odliczenia od dochodu, następnie właściwa stawka skali, kwota zmniejszająca oraz ulgi odliczane od podatku.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przy nietypowych źródłach dochodu, wspólnym rozliczeniu lub wątpliwościach dotyczących ulg warto sprawdzić aktualne informacje Ministerstwa Finansów albo skonsultować się z doradcą podatkowym.
