Obligacje 4-letnie (COI) lepiej pasują do oszczędzania na cel za kilka lat i zapewniają coroczną wypłatę odsetek. Obligacje 10-letnie (EDO) są przeznaczone głównie do budowania kapitału emerytalnego, ponieważ kapitalizują odsetki i wykorzystują procent składany. Jeśli nie planujesz korzystać z pieniędzy przez długi czas, częściej korzystniejszym wyborem będą EDO.
Obligacje 4-letnie czy 10-letnie – najważniejsze różnice
COI i EDO to detaliczne obligacje Skarbu Państwa indeksowane inflacją. W kolejnych okresach odsetkowych ich oprocentowanie jest oparte na wskaźniku inflacji powiększonym o stałą marżę określoną w warunkach emisji. Różnica nie dotyczy więc wyłącznie terminu wykupu. Znaczenie ma także sposób wypłaty odsetek oraz koszt wcześniejszego zakończenia oszczędzania.
| Cecha | 4-letnie (COI) | 10-letnie (EDO) |
|---|---|---|
| Oprocentowanie | W pierwszym roku ustalone z góry, później inflacja powiększona o marżę | W pierwszym roku ustalone z góry, później inflacja powiększona o marżę |
| Wypłata odsetek | Co roku | Przy wykupie |
| Kapitalizacja | Odsetki nie zwiększają podstawy oprocentowania w kolejnych latach | Odsetki są kapitalizowane co roku |
| Koszt przedterminowego wykupu | 0,70 zł za obligację, zgodnie z podanymi warunkami emisji | 2,00 zł za obligację, zgodnie z podanymi warunkami emisji |
| Cel | Średnioterminowe oszczędzanie i regularny dochód | Długoterminowe oszczędzanie, szczególnie emerytalne |
Warunki emisji mogą się zmieniać, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić aktualną listę emisyjną. Dotyczy to zwłaszcza opłaty za przedterminowy wykup oraz oprocentowania pierwszego okresu.
Jak działa oprocentowanie COI i EDO?
W obu przypadkach oprocentowanie w pierwszym roku jest znane w momencie zakupu. W następnych latach zależy od inflacji z określonego okresu oraz marży. W ofercie przywołanej w materiałach marża wynosiła 1,50% dla COI i 2,00% dla EDO. Nie oznacza to jednak, że samo porównanie marż rozstrzyga wybór. EDO mają dłuższy termin i kapitalizują odsetki, co wpływa na wynik końcowy.
W COI odsetki są wypłacane po każdym rocznym okresie odsetkowym. Otrzymujesz więc pieniądze w trakcie trwania inwestycji, ale wypłacony kapitał nie pracuje dalej w ramach tej samej obligacji. Jeśli chcesz go ponownie zainwestować, musisz zrobić to samodzielnie, na warunkach dostępnych w danym momencie.
W EDO odsetki pozostają w obligacji i zwiększają podstawę naliczania zysku w kolejnym roku. Przykładowo, po pierwszym okresie odsetkowym kapitał obejmuje wartość nominalną oraz dopisane odsetki. Następne odsetki są naliczane od większej kwoty. Ten mechanizm tworzy efekt procentu składanego, który przy długim horyzoncie może wyraźnie zwiększyć końcową wartość inwestycji.
Kapitalizacja nie gwarantuje konkretnego wyniku, ponieważ oprocentowanie w kolejnych latach zależy od przyszłej inflacji. Pokazuje jednak, dlaczego EDO są konstrukcyjnie lepiej dopasowane do wieloletniego odkładania pieniędzy niż COI.
Kiedy wybrać obligacje 4-letnie?
COI sprawdzą się wtedy, gdy ważniejsza od maksymalizacji końcowego kapitału jest możliwość otrzymywania odsetek w trakcie oszczędzania. Są też łatwiejsze do dopasowania do celu, który ma zostać zrealizowany za kilka lat, choć termin wykupu nie oznacza konieczności czekania do końca. W obu rodzajach obligacji można złożyć dyspozycję przedterminowego wykupu.
4-letnie obligacje mogą być lepszym wyborem, jeśli:
- Potrzebujesz pieniędzy w perspektywie kilku lat, na przykład na wkład własny lub większy wydatek.
- Chcesz otrzymywać odsetki co roku zamiast czekać na wypłatę do końca inwestycji.
- Zależy Ci na niższym koszcie przedterminowego wykupu niż w przypadku EDO.
- Nie chcesz samodzielnie zamrażać środków na dekadę.
Trzeba jednak pamiętać, że coroczna wypłata odsetek oznacza rezygnację z automatycznego procentu składanego. Jeżeli wydasz te środki, nie zwiększą one wartości kolejnych okresów odsetkowych.
Kiedy wybrać obligacje 10-letnie?
EDO są przeznaczone dla osoby, która może pozostawić pieniądze na dłużej i nie potrzebuje bieżących wypłat. Z tego powodu często wykorzystuje się je do budowania kapitału emerytalnego. Odsetki pozostają w obligacji, a ich coroczna kapitalizacja pozwala zwiększać podstawę naliczania zysku.
10-letnie obligacje mogą być lepszym wyborem, jeśli:
- Budujesz oszczędności emerytalne lub finansujesz cel oddalony o wiele lat.
- Nie potrzebujesz corocznego dochodu z odsetek.
- Chcesz wykorzystać procent składany bez ręcznego reinwestowania wypłat.
- Akceptujesz wyższy koszt przedterminowego wykupu wynoszący w podanych warunkach 2,00 zł za obligację.
Najczęstszy błąd polega na zakupie EDO przy krótkim horyzoncie, a następnie wycofaniu środków po krótkim czasie. Możliwość wcześniejszego wykupu zwiększa elastyczność, ale nie czyni z 10-latek produktu krótkoterminowego. Przy wcześniejszym wykupie opłata pomniejsza narosłe odsetki, a nie wartość nominalną obligacji. Ostateczne zasady zawsze wynikają z listu emisyjnego danej serii.
Podatek Belki i elastyczność inwestycji
Zyski z obligacji podlegają 19% podatkowi od zysków kapitałowych, potocznie nazywanemu podatkiem Belki. Podatek dotyczy odsetek, a nie wpłaconego kapitału, i jest pobierany przy wypłacie zysku. W przypadku kont emerytalnych, takich jak IKE lub IKZE, zasady opodatkowania zależą od spełnienia warunków przewidzianych dla danego konta.
COI i EDO można wykupić przed terminem, ale opłata oraz sposób rozliczenia odsetek zależą od warunków konkretnej emisji. Dlatego przy pieniądzach, które mogą być potrzebne nagle, nie należy traktować 10-latek jako pełnego zamiennika gotówkowej rezerwy.
Jeśli oszczędzasz na cel za kilka lat i chcesz otrzymywać odsetki po każdym roku, wybierz raczej COI. Jeśli budujesz kapitał emerytalny, nie potrzebujesz bieżących wypłat i możesz pozostawić środki na długo, EDO lepiej wykorzystają kapitalizację. Przy niepewnym celu rozsądne może być rozdzielenie pieniędzy między oba rozwiązania, zamiast podporządkowywania całej inwestycji jednemu horyzontowi.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej. Warunki oprocentowania i opłaty za przedterminowy wykup mogą zmieniać się wraz z nowymi emisjami. Przed zakupem sprawdź aktualną listę emisyjną.